De SIRA voor accountantsorganisaties; ‘Must have’ of ‘Nice to have’

Wie de kranten openslaat, hoeft vaak niet lang te zoeken naar voorbeelden van integriteitsaffaires bij ondernemingen waarbij de rol van de accountant ter discussie staat.

Zo sloegen accountants de plank mis inzake steekpenningenproblematiek bij Ballast Nedam2 en Vimpelcom, met als gevolg een strafrechtelijk onderzoek en forse schikkingen met het OM. Publicaties in het NRC over steekpenningenproblematiek bij een aantal dochterondernemingen van SHV leidde tot een onderzoek van de AFM bij de accountantsorganisatie en voor twee betrokken accountants tot een tuchtklacht. Een accountantsorganisatie ontving een boete van de AFM omdat de bedrijfsvoering niet zodanig was ingericht dat deze een beheerste en integere uitoefening van haar bedrijf waarborgde. De organisatie had integriteitsrisico’s onvoldoende in beeld. Ook de recente schikking van het OM met ING riep vragen op over de rol van de accountant. Pheijffer, hoogleraar Accountancy merkte daarover op: ‘Indien ik als accountant van ING het door het Openbaar Ministerie gepubliceerde feitenrelaas “Houston” zou lezen, zou ik dat doen met rode oortjes. Niet van opwinding, maar van schaamte’.

Van accountants en de organisaties waarvoor zij werkzaam zijn, wordt verwacht dat zij – als vertrouwensman van het maatschappelijk verkeer – een belangrijke poortwachtersrol vervullen bij het schoonhouden van de financiële sector. Zij kunnen immers bij de uitoefening van hun werkzaamheden in aanraking komen met financieel-economische criminaliteit en integriteitsrisico’s. Toch rijst telkens weer de vraag of de accountant op dat vlak niet heeft gefaald. Of in de woorden van Pheijffer; ‘accountants hebben echter geen heldenrol vervuld – to put it mildly – als het gaat om het aan het licht brengen van deze incidenten’. Die heldenrol wordt echter wel verwacht van accountants. Daarbij richten zowel het OM als de AFM hun pijlen steeds meer op de accountant die onvoldoende invulling geeft aan die rol.

De accountant die zijn poortwachtersrol serieus neemt, doet er dan ook goed aan om een grondig inzicht te krijgen in de risico’s die hij loopt op het vlak van financieel-economische criminaliteit en integriteit. Een belangrijk middel daarvoor is de systematische integriteitsrisicoanalyse (SIRA). Hoewel een SIRA voor bijvoorbeeld banken en verzekeraars al wettelijk verplicht is, geldt een dergelijke expliciete sectorspecifieke wettelijke verplichting niet voor accountantsorganisaties. De bedrijfsvoering van een accountantsorganisatie moet echter wel beheerst en integer zijn. Een SIRA kan daar in belangrijke mate aan bijdragen. Dat roept de vraag op of dat niet betekent dat een accountantsorganisatie moet beschikken over een SIRA. Dit artikel geeft een antwoord op die vraag.

Lees verder:



Print Friendly Version of this pagePrint Get a PDF version of this webpagePDF