Vertrouwen in onafhankelijkheid van rechters toegenomen

Steeds meer Nederlanders beschouwen de rechtspraak als onafhankelijk. Ruim driekwart (76%) heeft er vertrouwen in, terwijl dat in 2016 nog 72% was. Een kwart van de bevolking ziet rechters zelfs als zeer onafhankelijk. Dat was een jaar eerder 16%. Dat blijkt uit het Justitie Scorebord 2017 dat de Europese Commissie maandag presenteerde. Nederland staat in de top vijf van de EU-landen als het gaat om vertrouwen in rechters. Denemarken voert de lijst aan.

Slechts 8% van de Nederlandse bevolking vindt dat rechters vatbaar zijn voor de druk van economische belangen. Eenzelfde groep stelt dat ingrijpen van de overheid en de politiek de onafhankelijkheid onder druk zetten.

Nederland telt vergeleken met andere EU-landen relatief weinig rechters: 14 per 100.000 inwoners. In Luxemburg, Hongarije en Slovenië zijn dat er meer dan 40. In Denemarken (7) en Ierland (3) zijn het er veel minder.

De snelheid waarmee rechtszaken worden afgehandeld in Nederland was in 2015 gemiddeld 87 dagen, iets minder dan de jaren ervoor. Dat is goed voor een top tien positie.

Nederland besteedde in 2015 per hoofd van de bevolking 111 euro aan rechtbanken en gerechtshoven. Zes van de 27 andere lidstaten gaven meer uit. Luxemburg was met 184 euro lijstaanvoerder.
 

Volgende stappen

Met de resultaten van het scorebord 2017 wordt rekening gehouden bij de lopende landspecifieke beoordeling in het kader van het Europees semester 2017. Op 22 februari 2017 zijn de landenverslagen gepubliceerd. Deze bevatten bevindingen over de rechtsstelsels van een aantal lidstaten (België, Bulgarije, Cyprus, Italië, Kroatië, Letland, Malta, Polen, Portugal, Roemenië, Slovenië, Slowakije en Spanje (zie IP/17/308).
 

Achtergrond

Het scorebord is bedoeld om de nationale overheden te helpen bij het verbeteren van hun rechtsstelsels. Het scorebord 2017 verschilt van de vorige edities in die zin dat er een aantal nieuwe aspecten van de werking van de rechtsstelsels in aan bod komt, zoals de toegankelijkheid van justitie voor de consument en de kanalen die de consument ter beschikking staan om een klacht tegen bedrijven in te dienen. Voorts toont het scorebord voor het eerst hoeveel tijd strafrechtelijke procedures voor witwasinbreuken in beslag nemen.

"De vijfde editie van het EU-scorebord voor justitie bevestigt dat doeltreffende rechtsstelsels essentieel zijn voor het opbouwen van vertrouwen in een bedrijfs- en investeringsvriendelijk klimaat in de interne markt" aldus Věra Jourová, commissaris voor Justitie, Consumentenzaken en Gendergelijkheid. "Ik moedig de lidstaten aan om erop toe te zien dat bij eventuele justitiële hervormingen de beginselen van de rechtsstaat in acht worden genomen en de rechterlijke onafhankelijkheid wordt gerespecteerd. Dit is voor zowel burgers als bedrijven van cruciaal belang om hun rechten ten volle te kunnen uitoefenen. Een onafhankelijk en goed werkend rechtsstelsel is een fundamentele pijler van elke democratie."

Het scorebord is toegespitst op rechtszaken die vallen onder het civiel recht, bestuursrecht of handelsrecht. Het moet de lidstaten helpen bij het ontwikkelen van een investerings-, bedrijfs- en burgervriendelijker klimaat. Het scorebord belicht de drie voornaamste kenmerken van een efficiënt rechtsstelsel:

  • Doeltreffendheid: de duur van de procedures, het afhandelingspercentage en het aantal aanhangige zaken.
  • Kwaliteit: rechtsbijstand, gerechtskosten, opleiding, toezicht op gerechtelijke activiteiten, begroting en personeel.
  • Onafhankelijkheid: perceptie van de rechterlijke onafhankelijkheid bij burgers en bedrijven, waarborgen met betrekking tot de rechters.

Het verbeteren van de doeltreffendheid van nationale rechtsstelsels is een vaste prioriteit van het Europees semester, de jaarlijkse cyclus van economische beleidscoördinatie van de EU. Het EU-scorebord helpt de lidstaten hierbij door jaarlijks een vergelijkend overzicht te geven van de werking van de nationale rechtsstelsels. Dit overzicht gaat vergezeld van landspecifieke beoordelingen die tot stand komen in een bilaterale dialoog met de betrokken nationale autoriteiten en belanghebbenden. De beoordelingen kunnen aanleiding geven tot landspecifieke aanbevelingen voor het verbeteren van de nationale rechtsstelsels. In het kader van het Europees semester 2016 heeft de Raad op basis van een voorstel van de Commissie dergelijke aanbevelingen gericht tot zes lidstaten (Bulgarije, Cyprus, Italië, Kroatië, Portugal en Slowakije).

Het scorebord bundelt gegevens uit verschillende bronnen, met als belangrijkste de Commissie voor efficiëntie in justitie van de Raad van Europa (CEPEJ). Andere bronnen zijn Europese netwerken, zoals het Europees netwerk van Raden voor de rechtspraak, het netwerk van voorzitters van de hoge rechtscolleges van de EU, de Raad van de balies van de Europese Unie (CCBE) en een aantal comités gespecialiseerd in specifieke gebieden van de EU-wetgeving.

 

Meer informatie

 

 

Print Friendly Version of this pagePrint Get a PDF version of this webpagePDF